Kolagen liofilizowany – co to? Opinia eksperta i TOP 5

Kolagen liofilizowany to kolagen poddany procesowi liofilizacji - suszenia sublimacyjnego (suszenia mrozem). Ta metoda konserwacji kolagenu w suplementach diety pozwala na przechowywanie białka przy zachowaniu jego właściwości biologicznych i strukturalnych. Mimo to za lepszy wybór w suplementacji uznajemy kolagen hydrolizowany.

Kolagen liofilizowany – co to znaczy?

Suplementy kolagenowe są dostępne w formach, które różni metoda przetwarzania. Jedną z tych form jest kolagen liofilizowany. Poniżej wymieniamy najpopularniejsze formy kolagenu stosowane w suplementach diety.

• Żelatyna – to kolagen poddany częściowej hydrolizie (enzymatyczny lub chemiczny rozkład kolagenu na mniejsze, łatwiej przyswajalne elementy). Częściowa, niekontrolowana hydroliza pozwala zachować żelujące właściwości żelatyny. Skład aminokwasowy żelatyny nie jest nadzorowany w procesie produkcji, tak jak w przypadku kolagenów hydrolizowanych.
• Kolagen hydrolizowany - hydrolizat kolagenu to forma kolagenu, która została enzymatycznie lub chemicznie rozłożona na mniejsze i krótsze elementy, co zwiększa jej biodostępność i ułatwia wchłanianie przez organizm. Dzięki hydrolizie peptydy kolagenu nie mają właściwości żelujących żelatyny i są rozpuszczalne w zimnej wodzie. Skoncentrowany roztwór jest suszony rozpyłowo przy użyciu wysokich temperatur.
• Kolagen liofilizowany – to kolagen, który na ostatnim etapie procesu przetwarzania zamiast suszenia rozpyłowego w wysokiej temperaturze (jak w przypadku kolagenu hydrolizowanego) jest poddany liofilizacji, czyli suszeniu mrozem. Ta metoda przetwarzania sprawia, że kolagen nie jest poddany działaniu wysokich temperatur.

Etapy procesu liofilizacji kolagenu

Liofilizacja składa się z kilku etapów. Na początku procesu, podobnie jak w przypadku liofilizatu, trzeba przygotować roztwór kolagenu, który powstaje przy użyciu enzymów, kwasów lub zasad.

1. Przygotowanie kolagenu - pierwszym krokiem jest przygotowanie roztworu kolagenowego za pomocą enzymów, kwasów lub zasad. Kolagen może być pozyskiwany z różnych źródeł, takich jak skóra ryb, bydło lub świnie. Roztwór ten musi być oczyszczony, aby usunąć wszelkie niepożądane substancje.
2. Zamrażanie - następnie roztwór kolagenowy jest szybko zamrażany. Proces ten jest kluczowy, ponieważ szybkie zamrażanie pomaga w utworzeniu małych kryształów lodu, co jest korzystne dla zachowania struktury molekularnej kolagenu.
3. Podstawowe suszenie (sublimacja) - po zamrożeniu roztwór jest umieszczany w liofilizatorze, gdzie pod obniżonym ciśnieniem następuje sublimacja, czyli przejście lodu bezpośrednio ze stanu stałego w gazowy. W tym etapie woda jest usuwana z roztworu kolagenu, pozostawiając wysuszony kolagen.
4. Suszenie drugorzędne - po sublimacji może być przeprowadzone dodatkowe suszenie, aby usunąć resztkową wodę, która nie została usunięta podczas sublimacji. Jest to ważne dla zapewnienia stabilności i długotrwałego przechowywania kolagenu.
5. Post-Processing - po zakończeniu procesu liofilizacji suchy kolagen jest zwykle mielony na proszek o określonej granulacji. Proszek ten może być następnie pakowany i przechowywany lub wykorzystywany do dalszej produkcji suplementów diety, produktów farmaceutycznych lub kosmetyków.

Zalety procesu liofilizacji kolagenu

• Zachowanie struktury molekularnej kolagenu – może mieć znaczenie, jeśli weźmiemy pod uwagę działanie delikatnych peptydów sygnałowych i funkcyjnych, które odgrywają inną rolę niż di- i tripeptydy właściwe dla kolagenu takie jak hydroksyprolina-prolina lub hydroksyprolina-glicyna. Białka i peptydy sygnałowe i funkcyjne mogą mieć właściwości antyoksydacyjne, przeciwzapalne, antynowotworowe. Należą do nich histiony, dekrona i wiele innych.
• Długotrwałe przechowywanie – liofilizacja znacznie zwiększa trwałość kolagenu, pozwalając na długoterminowe przechowywanie bez konieczności stosowania konserwantów. Jest to możliwe dzięki usunięciu wody, co zapobiega degradacji i zepsuciu.

Mity o kolagenie liofilizowanym w opinii eksperta

• Proces hydrolizy kolagenu przez działanie enzymów lub kwasów uszkadza delikatne białka kolagenu, natomiast proces liofilizacji sprawia, że białka nie są zdegradowane – to jeden z mitów wynikających z niewiedzy, na czym polega proces liofilizacji. Żeby powstał roztwór, który może być poddany procesowi hydrolizy (suszenia) lub mrożenia (liofilizacji), materiał surowcowy musi być poddany w obu przypadkach działaniom enzymów lub kwasów czy zasad. Zasady / kwasy i enzymy są obecne podczas produkcji liofilizatów i hydrolizatów.  
• Kolagen liofilizowany jest od 10 do 100 razy mocniejszy od kolagenu hydrolizowanego – to mit, który powstał w dziale marketingu popularnego producenta kolagenu liofilizowanego w kostkach. Nie ma żadnych badań porównujących działanie kolagenu hydrolizowanego do kolagenu liofilizowanego. Mamy za to setki badań wskazujących na efektywne działanie kolagenu hydrolizowanego na tkankę łączną w organizmie. Z badań porównujących materiał białkowy (nie kolagen!) w postaci hydrolizatu do materiału białkowego w postaci liofilizatu wynika, że liofilizat białka ma lepsze właściwości fizykochemiczne, co wcale nie musi przekładać się na skuteczność kolagenu. Porównywano do tej pory takie materiały jak:
  • surimi,
  • białko karpia,
  • świeże skóry z kurczaka.

W każdym z badań wskazywano, że obie metody nadają się do wysokojakościowego przetwarzania żywności, z adnotacją, że liofilizacja jest dużo droższa.

*„Wpływ suszenia w piecu i liofilizacji na właściwości przeciwutleniające i funkcjonalne hydrolizatów białkowych uzyskanych z ryb słodkowodnych (Cirrhinus mrigala) przy użyciu enzymu papainy”.

• Mniejsze porcje kolagenu liofilizowanego działają tak samo jak wysokie porcje kolagenu hydrolizowanego – w badaniach potwierdzono jedynie działanie hydrolizatów kolagenu. Nie prowadzono do tej pory badań wskazujących czy kolagen liofilizowany w ogóle działa na organizm człowieka i po jakim czasie podwyższa poziom hydroksyproliny we krwi. Po spożyciu kolagenu hydrolizowanego poziom hydroksyproliny zwiększa się znacząco już po ok. 2 godzinach.
• Dzięki liofilizacji kolagenu zachowane są jego naturalne właściwości i skuteczność – to mit, który wynika z niewiedzy o przyswajaniu kolagenu w jelitach. Kolagen przyjmowany w pożywieniu (czyli naturalny) ma cząsteczki o wielkości 100-300 kDa, jest więc słabo przyswajalny. Tymczasem z badań wynika, że najlepsze efekty w suplementacji wykazują preparaty z cząsteczkami o masie mniejszej niż 5 kDa a większej niż 2 kDa; właśnie takie będą przyswajalne w ponad 90% - nie naturalne, a przetworzone.

ZOBACZ, KTÓRY KOLAGEN EKSPERCI OCENILI NAJLEPIEJ

RANKING KOLAGENÓW DO PICIA

RANKING KOLAGENÓW NA STAWY

Kolagen rybi liofilizowany, kolagen morski liofilizowany – czy ma sens?

Ryby są zwierzętami, które rosną całe życie. Jak w przypadku karpia – znane są przypadki złowienia osobników o masie 50 kilogramów i dłuższych niż metr. Skóra ryb wymaga szybkiej odbudowy. Gdyby ten proces nie następował, rybia skóra rwałaby się, nie nadążając za wydłużającym się ciałem.

Dlatego natura wyposażyła ryby w wyjątkowo dużo peptydów funkcyjnych i sygnałowych, cząsteczek informujących komórki, że mają wytwarzać więcej kolagenu i blokujących stany zapalne (uniemożliwiające szybki podział komórek).  

Kolagen rybi jest też wyjątkowo zbudowany. Jest mniej usieciowiony niż bydlęcy czy ze skór lub ścięgien wieprzowych. To znaczy, że może być mniej agresywnie przetwarzany niż kolagen wołowy i wieprzowy. Przy jego produkcji używa się mniejszej ilości enzymów do tworzenia roztworu, a więc więcej delikatnych peptydów sygnałowych zachowuje swoją formę. Tak przygotowany roztwór można liofilizować, żeby zachować jak najwięcej peptydów sygnałowych.

Kolagen liofilizowany czy kolagen hydrolizowany - który lepszy? Opinia eksperta

• W naszej opinii najlepszy jest kolagen hydrolizowany – od 2500 mg do 5000 mg kolagenu. Zawiera on odpowiedni kolagenowy skład aminokwasowy (budulec), a przypadku markowych surowców mogą być to również bioaktywne peptydy pobudzające fibroblasty do tworzenia kolagenu w organizmie.  
• W drugiej kolejności rekomendujemy suplementację wysokich porcji hydrolizatu kolagenu rybiego dobrej jakości (od 5000 do 10000 mg), w których również znajdują się peptydy sygnałowe i funkcyjne.
• Jeżeli planujesz suplementację liofilizatu kolagenu, polecamy Ci go stosować jednocześnie z kolagenem hydrolizowanym, odżywką białkową lub pokarmami prokolagenowymi. Dotyczy to szczególnie osób, które wolą suplementować kolagen w formie kapsułek i dbają o odpowiednią podaż białka w swojej diecie.
• Nie rekomendujemy stosowania niskich porcji samego liofilizatu kolagenu. Produkty z liofilizatem kolagenu potrafią być sprzedawane w bardzo wysokich, nieuzasadnionych składem cenach i z niewielką porcją kolagenu.

Najpopularniejsze kolageny liofilizowane – TOP 5

Top 1: Flex Empire – Kolagen liofilizowany od Body Empire

• 300 mg kolagenu liofilizowanego z ryb + 3 g kolagenu hydrolizowanego z ryb Naticol + kwas hialuronowy, glukozamina, mangan, wit. C, MSM, kadzidłowiec indyjski, kurkuma, imbir,  
• otrzymał ocenę 34,2/100 pkt w rankingu stawowym.

Top 2: Body ReBeauty – Kolagen liofilizowany od Body Empire

• Kapsułki na urodę: 200 mg liofilizowanego kolagenu rybiego w porcji + biotyna, krzem, cynk, selen, dodatkowe wit. Z grupy B, witaminy C, E, A, miedź, MSM, pokrzywa,
• otrzymał ocenę 25,9/100 pkt w rankingu urodowym. 

Top 3: Collup - Kolagen liofilizowany z ryby od Colway International

• 60 mg liofilizowanego kolagenu rybiego w porcji + biotyna, krzem, cynk, selen, dodatkowe wit. Z grupy B, witaminy C, E, A, miedź, MSM, pokrzywa,
• otrzymał ocenę 25,1/100 w rankingu urodowym.

Top 4: Colafit – Kolagen liofilizowany od GorVita

• Colafit zawiera 8 mg kolagenu liofilizowanego w 1 kostce, bez żadnych dodatków. Jest to kolagen liofilizowany typu I. 
• Otrzymał ocenę 20,1/100 pkt w naszym rankingu stawowym.

Top 5: Colvita 60 kaps., 120 kaps. – Liofilizat kolagenu rybiego od Colway  

• 48 mg liofilizowanego kolagenu rybiego w jednej porcji + algi + jod + witamina E,
• otrzymał ocenę 11/100 pkt w rankingu urodowym.