Chondroityna co to jest? Siarczan chondroityny działa na stawy!

Chondroityna jest związkiem organicznym należącym do grupy glikozaminogkilanów. W organizmie występuje głównie w chrząstce stawowej. Jej główną rolą jest zmniejszenie tarcia pomiędzy stykającymi się fragmentami ruchomymi stawu. Wraz z glukozaminą są niezbędne by zapewnić ich prawidłowe funkcjonowanie. Organizm do pewnego wieku samodzielnie syntezuje chondroitynę, później konieczna staje się suplementacja. Siarczan chondroityny jest najczęściej dobrze tolerowany i może być stosowany przewlekle, nie tylko przez osoby cierpiące na ChZS czy sportowców.

Chondroityna – co to jest?

Chondroityna jest związkiem organicznym należącym do grupy glikozaminogkilanów. Zbudowana jest z dwóch cząsteczek: reszty kwasu glukuronowego i N-acetylogalaktozoaminy. Cząsteczki te ułożone są naprzemiennie i tworzą długi łańcuch mukopolisaharydu (polimeru). Naturalnie występuje przede wszystkim w chrząstce stawowej, w postaci siarczanu chondroityny (dodatkowo zawiera grupę siarczanową). Jej głównym zadaniem jest zmniejszenie tarcia pomiędzy ruchomymi częściami stawu.

Chondroityna wyglądem przypomina nieco białko jaja kurzego, jest lepką, półprzezroczystą, bezbarwną lub lekko żółtawą substancją. Organizm ludzki produkuje ją samodzielnie jednakże z czasem, podobnie jak w przypadku kolagenu czy glukozaminy proces ten znacznie zwalnia. Wraz z upływem lat ilość i jakość chondroityny w naszych stawach obniża się dlatego konieczna staje się suplementacja.

 

Chondroityna a glukozamina

Glukozamina wraz z chondroityną występuje w chrząstce stawowej. Połączenie obu tych związków inicjuje produkcję proteoglikanów – związków, dzięki którym możliwe jest zachowanie większej objętości mazi stawowej w gąbczastej strukturze chrząstki. Odpowiednie jej nawodnienie sprawia, że jest ona bardziej miękka i elastyczna. Ponadto pozwala to zapobiegać chorobie zwyrodnieniowej stawów (ChZS), wyraźnie spowalnia jej postęp oraz zmniejsza uciążliwy ból.

Właściwości chondroityny

Główną rolą chondroityny w stawach jest zmniejszenie tarcia pomiędzy ruchomymi częściami stawu oraz ich ochrona przed ścieraniem. Nie jest to jednak jej jedyna rola. Chondroityna działa także przeciwzapalnie, bierze udział w produkcji substancji międzykomórkowej, która amortyzuje urazy mechaniczne, zwiększa wytrzymałość i elastyczność stawów. Poprzez „odżywianie stawu” za pośrednictwem mazi międzykomórkowej wspomaga regenerację uszkodzonej chrząstki.

Aby chondroityna mogła należycie spełniać wszystkie swoje funkcje konieczne jest odpowiednie stężenie soli i składników mineralnych w mazi stawowej. Ponieważ nie ma tam naczyń krwionośnych „odżywianie stawów” odbywa się tylko i wyłącznie mechanicznie. W czasie pracy stawu płyn maziowy przenika do miękkiej, gąbczastej powierzchni stawu. Zbyt duże odchylenia od normy składników w płynie maziowym zaburzają cały proces.

Jakie korzyści dla stawów daje chondroityna z glukozaminą?

• inicjują przepływ siarki do tkanki chrzęstnej, dzięki czemu wapń gromadzi się w kościach;
• stymulują naturalną produkcję macierzy międzykomórkowej, a w szczególności kwasu hialuronowego, co korzystnie wpływa na wytrzymałość aparatu więzadłowego;
• przyspieszają regenerację;
• zmniejszają produkcję mediatorów stanu zapalnego;
• łagodzą bóle stawów spowodowane procesami zwyrodnieniowymi lub zapalnymi; 
• zatrzymują płyn w grubości chrząstki, co prowadzi do zwiększenia jej elastyczności i zdolności do pochłaniania wstrząsów;
• hamują aktywność określonych enzymów (głównie lizosomalnych – peptydazy, elastazy, katepsyny) niszczących tkankę łączną;
• zwiększają ogólną mobilność. 

Chondrtoityna z glukozaminą ratuje nie tylko stawy. Ma ona także inne właściwości:

• zmniejsza pigmentację skóry i ją nawilża;
• wygładza zmarszczki;
• zmniejsza ryzyko rozwoju niektórych postaci nowotworów złośliwych;
• neutralizuje wolne rodniki, zachowując integralność struktury molekularnej tkanek i zmniejszając poziom uszkodzeń DNA;
• usuwa blaszki cholesterolowe;
• zwiększa odporność organizmu. 

Kiedy i jak suplementować chondroitynę?

Suplementację chondroityną najczęściej rozpoczynamy w momencie, gdy zaczynamy odczuwać ból stawów w czasie wykonywania codziennych czynności. Nie ma jednak przeciwskazań by suplementację rozpocząć wcześniej – profilaktycznie.

Osoby uprawiające bardzo aktywnie sporty obciążające stawy lub pracujące ciężko fizycznie powinny zawczasu rozpocząć suplementację aby zapewnić im odpowiednią ruchomość i elastyczność. Pozwoli im to uniknąć lub opóźnić problemy ze stawami w przyszłości.

Podobnie jaki ilość kolagenu czy glukozaminy ilość produkowanej przez organizm chondroityny maleje wraz z wiekiem. Skutkiem spowolnienia tego procesu jest niedostateczne nawodnienie chrząstki stawowej. W konsekwencji staje się ona twardsza i bardziej podatna na ścieranie. Jeśli występują dodatkowe czynniki, takie jak brak ruchu i aktywności fizycznej prędzej czy później pojawi się ból i artroza (choroba zwyrodnieniowa stawów). Konieczna wtedy staje się suplementacja, która przyniesię ulgę w bólu i choćby częściowo przywróci sprawność stawom.

Chondroitynę najlepiej supementować wraz z glukozaminą. Dodatkowo produkt „na stawy" może zawierać witaminę C, kwas hialuronowy, MSM i inne. Warto pamiętac, że chondroityna należy do grupy SYSADOA (z ang. Symptomatic Slow Acting Drugs for Osteoarthritis) czyli wolno działających leków objawowych, stosowanych w chorobie zwyrodnieniowej stawów (ChZS). Aby pojawiły się pierwsze efekty działannia chondroityny musi minąć kilka tygodni.

Najczęściej spotykaną praktyką jest suplementacja chondroityną trwającą 3 miesiące, po czym następuje 4-8 tygodniowa przerwa. Następnie w razie potrzeby wykonuje się kolejny cykl suplementacyjny.

Pierwsze efekty suplementacji powinniśmy odczuwać po około 3-4 tygodniach.

W trakcie terapii zwyrodnieniowej choroby stawów zalecana dawka dobowa chondroityny mieści się w zakresie od 800 mg do 1200 mg substancji czynnej. W szczególnych przypadkach może wynosić nawet 2000 mg na dobę. W celach profilaktycznych można stosować niższe dawki.

Najlepiej rozbić dawkę suplementu na 2 lub 3 porcje. Jeżeli chcemy sami rozpocząć suplementację, to możemy stosować 2 porcje dziennie po 400 mg. Spożywać w trakcie lub po posiłku.

Każda suplementacja powinna być skonsultowana z lekarzem lub farmaceutą.

Siarczan chondroityny jest często dodawany do suplementów takich jak kolagen na stawy i kolagen dla sportowców. Jeśli szukasz najlepszego kolagenu na stawy, to sprawdź poniższy ranking:

RANKING OPARTY O BADANIA NAUKOWE

RANKING KOLAGENÓW NA STAWY

 

Przeciwwskazania do suplementacji chondroityną

Chondroityna najczęściej jest dobrze tolerowana. Jest również stosunkowo bezpieczna nawet podczas przewlekłego przyjmowania. Do potencjalnych działań ubocznych występujących w czasie suplementacji chondroityny należą łysienie, biegunka, zaparcia, bóle w nadbrzuszu, skurcze, obrzęk, kończyn dolnych, obrzęk powiek i objawy skórne.

Pomimo możliwości wystąpienia w/w objawów chondroityna jest zdecydowanie bezpieczniejsza od często stosowanych (nawet nadużywanych) niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ).

Pacjenci mający problemy z krzepliwością krwi lub przyjmujący warfarynę lub acenokumarol powinni przed zastosowaniem chondroityny skonsultować się z lekarzem. Chondroityna na skutek interakcji z tymi lekami może nasilać ich działanie i wpływać na wartość współczynnika INR. Ze względu ma możliwość wystąpienia krwawień należy zaprzestać przyjmowania chondroityny na dwa tygodnie przed planowanymi zabiegami stomatologicznymi i chirurgicznymi.

Chondroprotektory doskonale łączą się z większością leków i suplementów diety, jednak niekompatybilne są z:

 - antykoagulantami, które zapobiegają tworzeniu się skrzepów krwi; 
 - immunomodulatorami, które stymulują lub hamują układ odpornościowy; 
 - lekami przeciwnowotworowymi (przeciwnowotworowe).

Jednocześnie inne preparaty farmaceutyczne należy przyjąć po 20 minutach. 

Chondroityna - lek czy suplement?

Na rynku dostępnych jest dziesiątki preparatów z chondroityną. Zdecydowana większość z nich to suplementy diety zawierające siarczan chondroityny. Dawki zarówno w lekach (również tych na receptę), jak i w suplementach są porównywalne. Częstotliwość stosowania również.

Podejmując decyzję o rozpoczęciu suplementacji chondroityną (i nie tylko nią) należy rozważyć różnice pomiędzy lekiem i suplementem. Warto pamiętać, że choć suplementy bardzo przypominają leki to nimi nie są. To wyroby spożywcze mające za zadanie uzupełnić codzienną dietę, wspomóc prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Decydując się na przyjmowanie suplementów, szczególnie w sposób ciągły, należy bezwwzględnie poinformować o tym fakcie swojego lekarza. Suplementy mogą bowiem wchodzić w interakcje z przyjmowanymi przez nas lekami.