Witanolidy uznaje się za najcenniejsze związki chemiczne, jakie zawiera ashwagandha – popularny w ostatnich latach adaptogen. Korzystne dla zdrowia właściwości ashwagandhy wynikają w głównej mierze z zawartości witanolidow. Związki te przyczyniają się do zwiększenia odporności organizmu na stres, ułatwiając mu zachowanie homeostazy w niesprzyjających warunkach.
Czym są witanolidy?
Witanolidy to stale badana grupa organicznych związków chemicznych należąca do laktonów steroidowych. Występują one naturalnie w wielu roślinach, ale dotychczas ich największe stężenie zaobserwowano w korzeniach i liściach witanii ospałej (ashwagandhy), znanej również jako żeń-szeń indyjski. Witanolidy charakteryzują się dużą aktywnością biologiczną, wpływając na wiele procesów zachodzących w ludzkim organizmie.
Witanolidy to związki chemiczne, które zawiera mi.in. ashwagandha. Związki te przyczyniają się do zwiększenia odporności organizmu na stres, ułatwiając mu zachowanie homeostazy w niesprzyjających warunkach.
Witanolidy – właściwości
Z właściwości witanolidów korzystano w tradycyjnej indyjskiej medycynie (Ajurwedzie).
Naukowcy zidentyfikowali ponad 35 różnych witanolidów w ashwagandzie, a każdy z nich ma unikalne właściwości, które mogą przynieść potencjalne korzyści zdrowotne.
Wśród nich znajdują się m.in. witaferyna A o udowodnionym działaniu przeciwcukrzycowym i przeciwnowotworowym [1-2], a także witanolid D mający właściwości antybakteryjne (m.in. przeciw szczepowi E.coli) [3].
Na podstawie wyników dotychczas przeprowadzonych badań klinicznych witanolidom przypisuje się znacznie więcej właściwości korzystnych dla zdrowia. Badania wskazują m.in. na ich działanie:
- adaptogenne – zwiększają odporność organizmu na warunki stresowe, wspierając jego aktualnie potrzebujące obszary dzięki tzw. naturalnej inteligencji [4],
- przeciwzapalne – tym samym mogąc łagodzić np. dolegliwości bólowe przy zapaleniu stawów [5],
- immunomodulujące – u osób przyjmujących ekstrakt z ashwagandhy zaobserwowano wzrost komórek odpornościowych [6],
- neuroprotekcyjne – standaryzowany na zawartość witanolidów wodny ekstrakt z ashwagandhy przyczynił się do poprawy zdolności poznawczych i psychomotorycznych [7],
- hamujące rozwój pasożytów – wykazano aktywność witanolidów np. przeciw chorobotwórczym pasożytom Leishmania donovani roznoszonym przez zakażone muchówki (nie występują one w Polsce) [8].
Witanolidy mają potwierdzone badaniami działanie przeciwbakteryjne, adaptogenne, przeciwzapalne, immunomodulujące, neuroprotekcyjne.
Dowiedz się więcej o właściwościach ahwagandhy.
Gdzie występują witanolidy?
Indyjska przyroda jest bogata w rośliny zawierające witanolidy.
- Witanolidy zawierają różne gatunki roślin, np. dąbrówka rozłogowa (ajuga reptans) i miechunka (physalis), jednak najbardziej znane źródło witanolidów stanowi Withania somnifera (ashwagandha).
- Najwięcej witanolidów zawiera korzeń ashwagandhy i to on stanowi surowiec zalecany do stosowania w suplementach diety przez Indyjskie Ministerstwo AYUSH promujące medycynę ajurwedyjską.
- Źródłem witanolidów mogą być także liście ashwagandhy, jednak nie są one tak dobrze przebadane jak korzeń. W mniejszych ilościach witanolidy występują również w łodygach i kwiatach witanii ospałej.
- Zależnie od rośliny, np. jej wieku, wielkości, warunków uprawy, stężenie witanolidów w suchej masie ashwagandhy może wynosić od 0,001 do 0,5%. Duże znaczenie ma zatem jakość surowca i jego standaryzacja.
SPRAWDŹ EKSPERCKI RANKING ASHWAGANDHY, W KTÓRYM BIERZEMY POD UWAGĘ ZAWARTOŚĆ WITANOLIDÓW W SUPLEMENTACH DIETY
RANKING 
SUPLEMENTÓW Z ASHWAGANDHĄ
W badaniach klinicznych najczęściej wykorzystuje się standaryzowane ekstrakty z ashwagandhy zawierające od 1,5% do 35% witanolidów. Niestety, nie we wszystkich badaniach te informacje są jawne.
Witanolidy – poznaj dzienną dawkę
W Polsce zalecane dawkowanie ashwagandhy i witanolidów reguluje uchwała Głównego Inspektoratu Sanitarnego. Wedle niej sproszkowany korzeń Withania somnifera (L.) można przyjmować w ilości do 3 g na dobę, a maksymalna zawartość witanolidów nie może przekraczać 10 mg.
W badaniach klinicznych, w których oceniano działanie ashwagandhy, stosowano znacznie wyższe dzienne dawki witanolidów. Różniły one się pod kątem różnych celów suplementacji. Przykładowo:
- przy stosowaniu 84 mg witanolidów dziennie odnotowano działanie przeciwlękowe ekstraktu z ashwagandhy, w tym obniżenie stężenia porannego kortyzolu (hormonu stresu) [9],
- u osób przyjmujących każdego dnia ekstrakt z ashwagandhy standaryzowany na 21 mg witanolidów odnotowano wzrost przeciwciał [10].
Dawkowanie witanolidów w Polsce określa uchwała GiS, która zaleca stosowanie do 10 mg na dobę. W badaniach dawki dzienne witanolidów to na nawet 84 mg na dobę. Jak dawkować witanolidy? Stosuj się do informacji na opakowaniu suplementu diety.
SZCZEGÓŁOWY PROTOKÓŁ DAWKOWANIA ASHWAGANDHY ZNAJDZIESZ TU
W naszej opinii najbardziej precyzyjne dawkowanie witanolidów zapewniają suplementy diety z ashwagandhą w kroplach/płynie.
Działanie i suplementacja witanolidów – podsumowanie
Witanolidy stanowią związki chemiczne występujące w roślinie Withania somnifera (ashwagandha), które charakteryzują się wysoką aktywnością biologiczną. Liczne badania naukowe potwierdzają m.in. działanie adaptogenne, antybakteryjne, immunomodulujące i przeciwnowotworowe witanolidów. Ich dawkowanie w Polsce określa uchwała GiS, która zaleca stosowanie do 10 mg witanolidów na dobę.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.
Przeczytaj podobne artykuły:
- Co to jest Ashawagandha? Działanie i właściwości wg badań.
- Ashwagandha w Polsce - uchwała GIS.
- 5 protokołów dawkowania Ashwagandhy - kiedy brać i ile mg?
AK
Na mnie ashwagandha chyba nie działa. Suplementowałem duże dawki witanolidów przez blisko miesiąc i nie odczułem żadnych pożądanych rezultatów. Czy to normalne?
Wybieramy ♥ Kolagen
Dzień dobry! Brak efektów jest bardzo możliwy. Za działanie ashwagandhy w dużej mierze odpowiadają właśnie witanolidy, którym przypisuje się między innymi działanie adaptogenne, czyli wspieranie odporności organizmu na stres i utrzymanie homeostazy. Jednocześnie w ashwagandzie zidentyfikowano wiele różnych witanolidów, a ich wpływ nie zawsze przekłada się na tak samo odczuwalne efekty u wszystkich osób. Druga ważna kwestia to jakość i parametry suplementu, bo duża ilość witanolidów nie zawsze oznacza najlepszą skuteczność produktu. W naszych kryteriach największe znaczenie ma surowiec, a najwyżej oceniamy markowy KSM 66 jako najlepiej przebadany na rynku. Liczy się też część rośliny i tutaj potwierdzam, że punkty w tej kategorii otrzymują wyłącznie suplementy oparte o ekstrakt z korzenia ashwagandhy, a nie z liści. Ważna jest również standaryzacja na witanolidy, bo daje jasną informację, ile tych związków faktycznie znajduje się w zalecanej porcji dziennej. W naszym rankingu uwzględniamy wyłącznie produkty ze standaryzacją na witanolidy, zgodnie z uchwałą GIS, dzięki czemu łatwiej porównać suplementy między sobą i mieć pewność co do deklarowanej zawartości. Uchwała GIS wskazuje, że w zalecanej dziennej porcji suplementu maksymalna zawartość witanolidów nie powinna przekraczać 10 mg. Trzeba też mieć na uwadze, że w badaniach klinicznych oceniających działanie ashwagandhy stosowano znacznie wyższe dzienne ilości witanolidów, a ich poziom dobierano w zależności od celu suplementacji. Jeśli nie było efektu po około miesiącu, dobrze sprawdzić, czy suplement na pewno był ekstraktem z korzenia i czy miał klarownie podaną standaryzację na witanolidy lub ewentualnie DER. Jeśli chce Pan dać ashwagandhzie jeszcze jedną szansę, najbezpieczniej wybierać produkt, który spełnia te kryteria jakości, czyli korzeń plus standaryzacja plus dobrze oceniany surowiec, najlepiej KSM 66. I na koniec, brak pożądanych rezultatów bywa też kwestią tego, czego konkretnie Pan oczekiwał, ponieważ każdy organizm może reagować na ashwagandhę inaczej. Ania Wybieramy Kolagen