Czego dowiesz się z tego artykułu?
- Ile maślanu sodu dziennie? Zależnie od potrzeb możesz stosować od 300 do nawet 1500 mg maślanu sodu na dobę. Najniższa porcja dzienna (ok. 300 mg) to tzw. profilaktyczna, która pozwala utrzymać minimalne stężenie fizjologiczne kwasu masłowego w świetle jelita. Wyższe porcje dzienne maślanu sodu stosuj w porozumieniu z lekarzem, który na podstawie wywiadu medycznego i badań diagnostycznych oceni, czy masz większe zapotrzebowanie na kwas masłowy.
- Kiedy brać maślan sodu? Maślan sodu możesz brać, m.in. kiedy masz dolegliwości trawienne (wzdęcia, gazy, przelewanie, ból jelit), zaburzenia mikrobioty jelit i zmiany zanikowe śluzówki jelit. Najlepiej brać maślan sodu w porcjach podzielonych, zwykle 2 razy dziennie (rano i wieczorem).
- Lepiej brać maślan sodu przed czy po jedzeniu? Lepiej brać maślan sodu po posiłku, bo wtedy jelita, żołądek i trzustka są najbardziej aktywne. Usprawnia to transport kwasu masłowego wzdłuż jelita.
Możesz brać 300 mg maślanu sodu dziennie, kiedy masz dolegliwości trawienne. Stosuj maślan sodu w porcjach podzielonych, np. rano i wieczorem. Zacznij od mniejszych porcji maślanu sodu, np. raz dziennie – obserwuj reakcje swojego organizmu. Eksperci zalecają stosować maślan sodu bezpośrednio po posiłku, co może korzystnie wpływać na to, jak wchłania się kwas masłowy w jelitach.
Spis treści (kliknij, by przejść do sekcji)
- Ile brać maślanu sodu? Protokół stosowania
- W składzie suplementów znajdziesz zarówno maślan sodu, jak i kwas masłowy
- Ile maślanu sodu na choroby?
- Czy można przedawkować maślan sodu?
- Kiedy brać maślan sodu?
- Kiedy brać maślan sodu – rano czy wieczorem?
- Maślan sodu – przed czy po jedzeniu?
- Z czym nie łączyć maślanu sodu?
- Jak długo brać maślan sodu?
- Jak naturalnie podnieść poziom kwasu masłowego w jelitach?
- Maślan sodu – ile i kiedy brać? Podsumowanie
Ile brać maślanu sodu? Protokół stosowania
To, ile trzeba brać maślanu sodu, zależy od stanu zdrowia i zaleceń lekarza. Najniższy protokół stosowania według artykułu przeglądowego zakłada 300 mg maślanu sodu na dobę [1] – to tzw. porcja profilaktyczna, którą może stosować większość osób. Przy założeniu, że średnia produkcja treści jelitowej wynosi 3-4 l na dobę, 300 mg maślanu sodu pozwala uzyskać w świetle jelita minimalne stężenie fizjologiczne kwasu masłowego (1 mmol/l) [1].
Sprawdź nasz ranking 
suplementów z maślanem sodu
W składzie suplementów znajdziesz zarówno maślan sodu, jak i kwas masłowy
Maślan sodu to sól sodowa kwasu masłowego, czyli krótkołańcuchowego kwasu tłuszczowego (short chain fatty acid – SCFA), który naturalnie występuje w treści jelitowej.
Prawidłowe stężenie kwasu masłowego w treści jelitowej wynosi 1-10 mmol/l. Maślan sodu ma stały stan skupienia, który najlepiej sprawdza się w suplementach diety, a w przewodzie pokarmowym łatwo ulega hydrolizie do kwasu masłowego.
Efekt biologiczny maślanu sodu jest tym większy, im wyższa porcja dzienna maślanu [2], choć nie wszystkie preparaty zawierają taki sam % kwasu masłowego. Większość maślanów sodu zawiera ok. 80% kwasu masłowego, ale niektórzy producenci wliczają dodatki technologiczne (takie jak otoczka) do całkowitej masy maślanu sodu.
Ile maślanu sodu na choroby?
Choroby, zaburzenia i schorzenia, takie jak zespół jelita drażliwego (IBS), nieswoiste stany zapalne jelit czy zaburzenia mikrobioty jelitowej, mogą zwiększać zapotrzebowanie jelit na maślan sodu. Ważna jest jednak rzetelna diagnostyka, na podstawie której lekarz (gastroenterolog) może zadecydować o wyższym protokole suplementowania maślanu sodu.
Najwyższe porcje dzienne maślanu sodu wynoszą 900-1500 mg, co pozwala uzyskać stężenie 3-5 mmol/l kwasu masłowego w świetle jelita. Gdy suplementacja przyniesie pożądane efekty, lekarz może podjąć decyzję o stopniowym powrocie do profilaktycznej porcji maślanu sodu (300 mg dziennie), by podtrzymywać jego działanie [1].
Czy można przedawkować maślan sodu?
Nie można przedawkować maślanu sodu w klasycznym rozumieniu tego pojęcia, ponieważ kwas masłowy to substancja, która naturalnie występuje w jelitach. Kwas masłowy nie jest toksyczny, chociaż jeśli stosujesz go w dużych porcjach dziennych (zwłaszcza nagle), może wywołać nieprzyjemne dolegliwości żołądkowo jelitowe:
- bóle brzucha,
- wzdęcia,
- gazy,
- biegunkę,
- nudności.
Dowiedz się więcej o skutkach ubocznych maślanu sodu.
Kiedy brać maślan sodu?
Maślan sodu możesz brać, gdy doświadczasz dolegliwości trawiennych, takich jak:
- wzdęcia,
- nadmierne gazy,
- dyskomfort brzucha po posiłku,
- zaburzenia rytmu wypróżnień (zaparcia, biegunki),
- zwiększona wrażliwość trzewna (ból jelit, nieprzyjemne uczucie przelewania).
Pamiętaj jednak, że takie dolegliwości musisz zgłosić lekarzowi (najlepiej gastroeneterologii). Na podstawie wywiadu medycznego i badań diagnostycznych lekarz oceni, czy masz niski poziom kwasu masłowego w jelitach. Najczęściej za ten stan odpowiadają dolegliwości zdrowotne, takie jak:
- biegunki o różnym podłożu – m.in. IBS-D, poinfekcyjne, biegunka podróżnych,
- zaburzenia mikrobiomu jelitowego,
- zespół jelita drażliwego (IBS) – czyli zaburzenie czynności motorycznej jelit,
- choroby zapalne jelit – takie jak choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba uchyłkowa jelit,
- stan po zabiegach operacyjnych jelit,
- choroby ogólnoustrojowe, które wpływają na stan układu trawiennego.
Nie bierz maślanu sodu na własną rękę, bez konsultacji z lekarzem, zwłaszcza jeśli masz zdiagnozowane poważne choroby układu trawiennego.
Kiedy brać maślan sodu – rano czy wieczorem?
Maślan sodu najlepiej brać w kilku porcjach dziennych (najczęściej 2), rano i wieczorem. Jeśli dopiero rozpoczynasz suplementację maślanem, zacznij od mniejszych porcji i obserwuj reakcję swojego organizmu. Jeżeli nie odczujesz dolegliwości, możesz stopniowo zwiększać porcję maślanu do maksymalnej, jaką zalecił lekarz.
Przeczytaj nasz artykuł: Maślan sodu – na co pomaga, dla kogo i skutki uboczne.
Maślan sodu – przed czy po jedzeniu?
Najlepiej suplementuj maślan sodu od razu po jedzeniu, bo wtedy aktywność żołądka, jelit i trzustki jest najwyższa. Wydzielają one soki trawienne, które usprawniają transport kwasu masłowego wzdłuż jelita [1]. Jeśli spożywasz maślan sodu 2 razy dziennie, polecamy Ci robić to bezpośrednio po śniadaniu i kolacji.
Z czym nie łączyć maślanu sodu?
Staraj się nie łączyć maślanu sodu z substancjami (zachowaj odstęp co najmniej kilku godzin), które mogą wpływać na pasaż jelitowy i ograniczać wchłanianie kwasu masłowego, takimi jak:
- niektóre leki, np. przeczyszczające, niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ),
- posiłki wysokotłuszczowe,
- kofeina (w kawie i herbacie),
- niektóre polifenole (m.in. resweratrol, EGCG, kwercetyna),
- alkohol.
Jeśli przyjmujesz leki na stałe (np. na refluks), zawsze skonsultuj z lekarzem, czy możesz suplementować maślan sodu.
Jak długo brać maślan sodu?
Żeby uzyskać pełen efekt fizjologiczny kwasu masłowego, suplementuj maślan sodu przez co najmniej 3 miesiące. Twoja systematyczność (gdy bierzesz maślan sodu każdego dnia) jest kluczowa. Dokładny czas skonsultuj z lekarzem, który może zadecydować o kontynuacji suplementacji lub zmniejszeniu porcji dziennej maślanu sodu.
Miej na uwadze, że efekty suplementacji maślanu są odwracalne i stopniowo ustąpią, kiedy zakończysz suplementację [2]. Jeśli jednak zadbasz o zbilansowaną dietę i zdrowy tryb życia, możesz wspierać naturalną produkcję kwasu masłowego w jelitach.
Jak naturalnie podnieść poziom kwasu masłowego w jelitach?
Żeby naturalnie podnieść poziom kwasu masłowego w jelitach, trzeba skupić się na odpowiedniej diecie – choć nie zawsze jest to możliwe, szczególnie przy zaostrzonych dolegliwościach układu trawiennego, gdy stosujesz dietę Low FODMAP lub dietę ubogoresztkową. Dlatego najlepiej dostosuj jadłospis do indywidualnych potrzeb w porozumieniu z dietetykiem.
Kwas masłowy w jelitach produkują określone szczepy bakterii, m.in.:
- Lactobacillus spp.,
- Bifidobacterium spp.,
- Clostridium spp.,
- Eubacterium spp.,
- Fusobacterium spp.,
- Butyrivibrio spp.,
- Megasphaera elsdenii,
- Mitsuokella multiacida,
- Roseburia intestinalis,
- Faecalibacterium prausnitzii,
- Eubacterium hallii [2].
Żeby wspierać rozwój pożytecznej mikrobioty jelitowej, spożywaj produkty spożywcze, które obfitują w prebiotyki – m.in. skrobię oporną, polisacharydy, inulinę oraz oligofruktozę. Ich doskonałe źródło stanowią np.:
- produkty pełnoziarniste – płatki owsiane górskie, razowe pieczywo, otręby, brązowy ryż, grube kasze,
- nasiona roślin strączkowych – fasoli, grochu, soczewicy, ciecierzycy,
- kiszonki – np. kapusta, ogórki, buraki,
- zielone warzywa liściaste – szpinak, sałata, rukola,
- warzywa korzeniowe – marchew, pietruszka, seler,
- ziemniaki,
- owoce – jabłka, gruszki, śliwki, jagody, brzoskwinie, pomarańcze, kiwi [2].
Istnieją również bezpośrednie źródła kwasu masłowego, takie jak masło, mleko, sery, kefir, jogurt i kiszonki. One również powinny stanowić element zbilansowanej, pełnowartościowej diety. Jednak pamiętaj, że główne źródło kwasu masłowego dla Twojego organizmu to pożyteczne bakterie jelitowe, które produkują go bezpośrednio w jelitach.
Kwas masłowy a styl życia
Nie tylko dieta, ale również styl życia może odgrywać istotną rolę w produkcji kwasu masłowego. Jeśli chcesz naturalnie podnieść poziom kwasu masłowego w jelitach, zadbaj o:
- redukcję stresu – który ma bezpośredni wpływ na jelita na osi jelito-mózg, przez co może zaburzać równowagę mikrobioty, zmniejszać barierę jelitową i negatywnie wpływać na produkcję kwasu masłowego,
- jakość snu – staraj się spać 7-9 godzin w ciągu doby, by wspierać naturalne procesy regeneracji organizmu, w tym przewodu pokarmowego,
- regularną aktywność fizyczną – codzienny wysiłek fizyczny o umiarkowanej intensywności (np. spacery, joga, pływanie) korzystnie oddziałuje na perystaltykę (falowe, rytmiczne ruchy mięśni gładkich) jelit,
- unikaj infekcji – dbaj o higienę, a więc myj ręce, a przed spożyciem zawsze myj owoce i warzywa, by działać profilaktycznie przeciw infekcjom przewodu pokarmowego,
- nie nadużywaj leków – szczególnie antybiotyków i niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), jeśli nie jest to konieczne, ponieważ wyjaławiają one naturalną florę bakteryjną przewodu pokarmowego.
Maślan sodu – ile i kiedy brać? Podsumowanie
Przeciętna porcja dzienna maślanu sodu, którą może suplementować większość osób, to ok. 300 mg na dobę. Osoby z chorobami przewodu pokarmowego mogą pod kontrolą lekarza stosować większe porcje maślanu sodu – nawet do 1500 mg na dobę. Maślan sodu najlepiej brać, kiedy zaleca to lekarz, np. przy zespole jelita drażliwego (IBS). Żeby wspierać wchłanianie kwasu masłowego w jelitach, stosuj co najmniej 2 porcje dziennie (rano i wieczorem). Suplementuj kwas masłowy bezpośrednio po posiłku (np. po śniadaniu i kolacji), gdy Twój przewód pokarmowy jest najbardziej aktywny.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.