Metylosulfonylometan (MSM), inaczej siarka organiczna, to związek chemiczny, który naturalnie występuje w produktach spożywczych i stanowi popularny składnik suplementów diety. MSM dobrze się wchłania, a wyniki badań naukowych wskazują, że działa m.in. przeciwzapalnie, antyoksydacyjnie i modulująco odporność [1].
Spis treści (kliknij, by przejść do sekcji)
MSM – co to?
Metylosulfonylometan (MSM) to związek siarki organicznej, który naturalnie występuje m.in. w owocach, warzywach, zbożach, mleku krowim, kawie i herbacie [1]. MSM stanowi też popularny składnik suplementów diety. Został dobrze przebadany na modelach zwierzęcych, a w ostatnich latach również w badaniach, w których wzięli udział ludzie [1].
Suplementacja MSM
W 2007 roku patenty biochemika Roberta Herschlera i produkt OptiMSM® otrzymały status Generally Recognized as Safe (GRAS), czyli Ogólnie Uznany za Bezpieczny od Agencji Żywności i Leków [1]. Wyniki badań wskazują, że MSM wchłania się szybko zarówno u zwierząt (szczurów) [2-3], jak i ludzi [4] – średnio w ciągu 2,1 godziny i poniżej 1 godziny [1]. Należy przy tym zaznaczyć, że wyżej wymienione badanie na ludziach jest często cytowane w publikacjach naukowych o suplementacji MSM, ale nie udało nam się dotrzeć do jego bezpośredniego źródła.
W 2015 roku naukowcy opublikowali badanie, które dotyczyło farmakokinetyki (m.in. wchłaniania) MSM. W badaniu wzięło udział 20 zdrowych mężczyzn, którzy przez 4 tygodnie spożywali 3000 mg metylosulfonylometanu dziennie. Wyniki wskazały, że u wszystkich mężczyzn nastąpił wzrost stężenia MSM w surowicy. U większości uczestników wystąpił również dalszy wzrost w 4. tygodniu w porównaniu z 2. tygodniem suplementacji [5]. Trwają jednak dalsze prace nad tym, by określić odpowiednią porcję dzienną MSM oraz optymalny czas trwania suplementacji [1].
Właściwości MSM
Wyniki badań naukowych wykazały różnorodne właściwości MSM, m.in. przeciwzapalne, antyoksydacyjne, modulujące odporność, wspierające funkcjonowanie stawów oraz mięśni [1-16].
Właściwości przeciwzapalne
Wyniki badań zarówno in vitro, jak i in vivo sugerują, że MSM na poziomie transkrypcyjnym i subkomórkowym pomaga redukować stan zapalny. Jednak ze względu na niewielkie rozmiary tej cząsteczki oraz złożone reakcje metaboliczne rozróżnienie jej efektów bezpośrednich i pośrednich bywa problematyczne [1].
W 2016 roku naukowcy opublikowali badanie, w którym wzięło udział 40 mężczyzn. Uczestnicy przez 28 dni suplementowali 3000 mg MSM dziennie lub placebo – przed wykonaniem 100 powtórzeń kontrolowanego, powolnego wyprostu kolana.
- W badaniu in vivo naukowcy oceniali poziom cytokin przed ćwiczeniami i 72 godziny po nich.
- W badaniach ex vivo i in vitro naukowcy oceniali produkcję cytokin we krwi (pełnej krwi i izolowanych, mononuklearnych komórkach krwi obwodowej) wystawionych na działanie lipopolisacharydu (LPS), znanego również jako endotoksyna. To złożona cząsteczka, która stanowi kluczowy składnik zewnętrznej błony komórkowej bakterii Gram-ujemnych (np. E. coli, Salmonella).
Wyniki: stymulacja krwi pełnej przez LPS po suplementacji MSM spowodowała zmniejszenie indukcji cytokiny IL-1 β , bez wpływu na cytokiny IL-6, TNF- α lub IL-8. Po ćwiczeniach naukowcy zaobserwowali natomiast zmniejszoną odpowiedź na LPS w grupie placebo, a z kolei w grupie, które suplementowała MSM, wystąpiło silne uwalnianie cytokin IL-6 i TNF- α . Ponadto w grupie MSM wyniki wykazały niewielki spadek spoczynkowego poziomu cytokin prozapalnych i jednocześnie ostry wzrost cytokiny IL-10 po wysiłku fizycznym.
Wnioski: intensywny wysiłek fizyczny powoduje silną reakcję zapalną, która uniemożliwia komórkom skuteczną reakcję na dodatkowe bodźce. Wydaje się jednak, że MSM tłumi uwalnianie cząsteczek zapalnych w odpowiedzi na wysiłek fizyczny, co skutkuje mniej zapalnym środowiskiem i pozwala komórkom zachować zdolność do wytworzenia odpowiedniej odpowiedzi na dodatkowy bodziec po wysiłku [6].
Podobnych wniosków dostarczyły wyniki badań prowadzonych na komórkach zwierząt (myszy) [7].
Właściwości antyoksydacyjne
Autorzy przeglądu naukowego z 2017 roku, który opublikowano w czasopiśmie Nutrients, wskazują na to, że MSM wykazuje istotne właściwości antyoksydacyjne. W przeciwieństwie do klasycznych przeciwutleniaczy, takich jak witamina C czy E, MSM działa przede wszystkim pośrednio – wspiera naturalne mechanizmy obronne organizmu i ogranicza procesy, jakie prowadzą do powstawania stresu oksydacyjnego [1].
Jeden z kluczowych mechanizmów działania antyoksydacyjnego MSM to dostarczanie biologicznie dostępnej siarki. Jest ona niezbędna do syntezy (produkcji) glutationu – głównego endogennego (powstającego w organizmie) antyoksydantu. Dzięki temu MSM może wzmacniać zdolność komórek do neutralizowania reaktywnych form tlenu oraz chronić je przed uszkodzeniami oksydacyjnymi, szczególnie w warunkach zwiększonego obciążenia, takich jak intensywny wysiłek fizyczny [1].
Dodatkowo MSM wpływa na regulację szlaków zapalnych, w tym hamuje aktywność czynnika transkrypcyjnego NF-κB, przez co przyczynia się do zmniejszenia produkcji wolnych rodników i cytokin prozapalnych. W rezultacie MSM działa jako regulator równowagi oksydacyjno-redukcyjnej, wspierając ochronę komórek i regenerację organizmu [1].
Modulacja odporności
Związki zawierające siarkę, w tym MSM, odgrywają ważną rolę we wspieraniu odpowiedzi immunologicznej organizmu [8-9]. MSM może modulować odpowiedź immunologiczną poprzez zintegrowany mechanizm, który obejmuje wymienione powyżej właściwości antyoksydacyjne i przeciwzapalne [1].
Wsparcie stawów
Wyniki badań sugerują, że suplementacja MSM pomaga redukować dyskomfort, sztywność oraz obrzęk stawów, co potwierdzają skale bólu VAS i WOMAC, podskala bólu SF36 i Lequesne Index [10-14]. Ponadto w badaniu z 2004 roku naukowcy doszli do wniosku, że suplementacja 500 mg MSM z 500 mg glukozaminy 3 razy dziennie po 12 tygodniach przyniosła lepsze efekty w łagodzeniu dyskomfortu i obrzęku stawów [11].
Redukcja dyskomfortu i poprawa funkcji fizycznych
W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu z 2006 roku wzięło udział 50 osób w wieku 40-76 lat, które borykały się z dyskomfortem stawowym. Uczestnicy badania suplementowali 3000 mg MSM lub placebo 2 razy dziennie przez 12 tygodni. Do oceny wyników naukowcy wykorzystali wizualno-analogową skalę WOMAC, globalną ocenę uczestników i lekarzy, a także kwestionariusz SF-36 (na temat ogólnej jakości życia).
Wyniki badania wskazują na to, że w porównaniu z placebo suplementacja MSM przyczyniła się do znacznej redukcji dyskomfortu i poprawy funkcji fizycznych. Nie stwierdzono natomiast żadnych istotnych zmian w ocenie sztywności stawów ani w łącznych wynikach objawów. W ocenie kwestionariusza SF-36 suplementacja MSM korelowała również z poprawą w wykonywaniu codziennych czynności [12].
Redukcja dyskomfortu i poprawa jakości życia
Inne badanie z 2008 roku dostarczyło wyników, które wskazują na to, że warto łączyć suplementację MSM z kolagenem typu II. W. badaniu wzięło udział 100 osób w wieku powyżej 50 lat. Przez 12 tygodni te osoby spożywały kapsułkę z preparatem AR7 Joint Complex (kolagen z mostka kurczaka, MSM, CMO, lipazę, witaminę C i bromelainę) lub placebo.
Badanie ukończyło łącznie 89 uczestników: 44 z grupy AR7 Joint Complex i 45 z grupy placebo. Naukowcy nie stwierdzili żadnych istotnych zmian w wynikach badań rentgenowskich, ale zaobserwowali istotny spadek dyskomfortu i tkliwości stawów u osób, które suplementowały preparat z MSM, kolagenem i pozostałymi składnikami. U tych uczestników wzrósł także wskaźnik jakości życia w porównaniu z grupą kontrolną [13].
Wsparcie chrząstki stawowej
Wyniki badań in vitro sugerują, że MSM może chronić chrząstkę stawową, szczególnie we wczesnych stadiach choroby zwyrodnieniowej, ponieważ hamuje ekspresję cytokin prozapalnych, takich jak IL-1 i TNF-α [14-15]. Ponadto badania komórkowe wskazują, że metylosulfonylometan może modulować odpowiedź na niedotlenienie i normalizować zaburzenia metaboliczne wywołane hipoksją (niedotlenieniem) [16]. Należy jednak podkreślić, że obserwacje te pochodzą z modeli in vitro i wymagają dalszego potwierdzenia w badaniach klinicznych [14-16].
MSM – opinie lekarzy
„MSM cieszy się ogromnym zainteresowaniem współczesnej medycyny. Najbardziej znany jest z korzystnych efektów dla skóry, włosów i paznokci. Wykazuje działanie przeciwzapalne, immunomodulujące i usuwające wolne rodniki. Zmniejsza uwalnianie tzw. cytokin prozapalnych i ogranicza syntezę prostaglandyn, działania te są szeroko wykorzystywane w medycynie” – mówi lekarz Marek Skoczylas w filmie na swoim kanale na YouTube.
„Na liście preparatów, które mogą okazać się pomocne w przypadku stawów zamieściłem też MSM” – mówi dr Bartek Kulczyński w swoim filmie pt. Suplementy na STAWY, które DZIAŁAJĄ na YouTube. – „Dla rzetelności materiału muszę jednak dodać, że nie wszystkie prace naukowe potwierdziły, że MSM pomaga na stawy”.
MSM – jak stosować? Ile dziennie?
Większość osób dobrze toleruje MSM w porcji dziennej do 4000 mg [1]. Jednak zawsze stosuj MSM zgodnie z zaleceniami producenta wybranego przez Ciebie suplementu diety i nie przekraczaj określonej przez niego maksymalnej porcji w ciągu doby. Zwykle suplementy diety zawierają 700-1500 mg MSM w porcji dziennej. Większość producentów zaleca, by stosować MSM do posiłku.
Miej na uwadze, że nie ma sztywnych wytycznych dotyczących maksymalnej porcji dziennej MSM. Instytucje takie jak EFSA czy GIS nie określają górnych limitów spożycia tego składnika. Jedynie raport Norweskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (VKM) wskazuje, że porcja 3000 mg MSM dziennie może powodować działania niekorzystne [17]. Ze względu na brak odgórnych regulacji tym bardziej warto zachować zdrowy rozsądek i nie przekraczać zaleceń producenta podczas suplementacji MSM.
Siarka MSM – która najlepsza?
Możesz rozważyć siarkę OptiMSM®, ponieważ jest to surowiec markowy, z zastrzeżonym znakiem towarowym przez firmę Bergstorm Nutrition. Zakład w Vancouver korzysta z opatentowanego 4-etapowego procesu destylacji, a każda partia jest testowana przez niezależne laboratoria, co gwarantuje optymalną czystość, jakość i spójność surowca.
Producent wykorzystuje unikalne temperatury wrzenia, aby całkowicie odizolować cząsteczki MSM, usunąć zanieczyszczenia i stworzyć produkt o bardzo niskiej zawartości wilgoci, co zmniejsza ryzyko zanieczyszczeń mikrobiologicznych i degradacji produktu.
Składnik OptiMSM® uzyskał certyfikat programu testowania składników Informed Ingredient, który potwierdza, że został wyprodukowany przy rygorystycznej kontroli jakości – przebadano go na obecność ponad 285 zakazanych substancji [18].
Siarkę OptiMSM® zawiera kolagen do picia Hush&Hush Collagen+ Wegetariański. W jego składzie znajdują się również markowy kolagen z błony skorupki jaja BiovaBio™, 120 mg kwasu hialuronowego, cynk i witamina C. Ten suplement diety nie zawiera cukru, konserwantów ani sztucznych barwników.
SPRAWDŹ, KTÓRE JESZCZE KOLAGENY ZAWIERAJĄ MSM
Co to jest MSM i na co działa? Podsumowanie
MSM, czyli siarka organiczna, to związek chemiczny, który zgodnie z wynikami badań, jakie przytoczyłam w tym artykule, działa przeciwzapalnie i antyoksydacyjnie [1]. MSM może również modulować odporność oraz wspierać funkcjonowanie stawów i chrząstki [10-16]. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że naukowcy nadal pracują nad tym, by określić odpowiednią porcję dzienną MSM oraz optymalny czas trwania suplementacji.
Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych. Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.