Witamina ADEK – jaka najlepsza?

Najlepsza witamina ADEK charakteryzuje się dobrym składem i wygodną formą suplementacji. Jeżeli wybierasz witaminy ADEK, zwróć uwagę przede wszystkim na właściwości produktu, które opisujemy poniżej.

• Markowe surowce – takie jak Quali®-A, Quali®-D, Quali®-E, MenaQ7®, które pozwalają dokładniej określić np. źródło witamin (m.in. z lanoliny z wełny owiec, z ciecierzycy). Zwykle też podlegają one ściślejszej kontroli jakości,
• Nośnik – to istotny element w składzie, ponieważ witaminy ADEK rozpuszczają się w tłuszczach, a odpowiednio dobrany nośnik przekłada się również na ich stabilność chemiczną. Za bardzo dobry nośnik uznajemy np. olej MCT z kokosa, ponieważ zawiera niemal wyłącznie nasycone kwasy tłuszczowe, przez co jest bardzo odporny na utlenianie [1].
• Dodatki technologiczne i smakowe – w naszej opinii im prostszy skład witaminy ADEK, tym lepiej. Niektóre dodatki technologiczne mogą być wskazane, np. mieszanina tokoferoli (przeciwutleniacz), ponieważ mogą one spowalniać utlenianie się (jełczenie) oleju [2]. Unikaj za to konserwantów i zbędnych polepszaczy, takich jak barwniki, aromaty.
• Forma suplementu – witamina ADEK w kroplach daje możliwość stosowania porcji podzielonych (np. 200-800 µg), które możesz lepiej dostosowywać do własnych potrzeb. Z kolei kapsułki żelatynowe są niepodzielne, ale mogą stanowić lepszą formę zabezpieczającą witaminy przed czynnikami zewnętrznymi. W tej kwestii warto kierować się również indywidualnymi preferencjami.
• Przebadany skład – niektórzy producenci badają swoje witaminy ADEK w niezależnych jednostkach laboratoryjnych, np. J.S. Hamilton. W ten sposób rzetelnie potwierdzają, że ich suplementy diety są mikrobiologicznie czyste i nie zawierają metali ciężkich (kadmu, ołowiu, rtęci).
• Witamina ADEK dla dzieci – nie wszystkie witaminy ADEK są odpowiednie dla dzieci. Producent powinien informować o tym, kto może stosować suplement diety i dokładnie określać zakres wiekowy. Niektóre witaminy ADEK są tylko dla dorosłych. Jeśli wybierasz ADEK dla dzieci, najpierw skonsultuj z lekarzem pediatrą, czy możesz podawać dziecku taki suplement.

ADEK witaminy – na co są?

ADEK to witaminy rozpuszczalne w tłuszczach, których suplementację najlepiej skonsultować ze specjalistą. Witaminy ADEK mają oświadczenia zdrowotne EFSA:

• Witamina A – pomaga zachować zdrową skórę, przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu żelaza, pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu błon śluzowych, odgrywa rolę w procesie specjalizacji komórek oraz pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.
• Witamina D – pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu i w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi, bierze udział w procesie podziału komórek, pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i mięśni, pomaga w utrzymaniu zdrowych zębów i kości.
• Witamina E – pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.
• Witamina K – przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi i pomaga w utrzymaniu zdrowych kości.

Witamina A – właściwości

Witamina A to grupa aktywnych biologicznie, organicznych związków. Ich prekursorami są karoteny, które w organizmach zwierzęcych są przekształcane w witaminę A (w wątrobie i ścianie jelit) [3].

Witamina A:

• pomaga zachować zdrową skórę,
• przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu żelaza,
• pomaga w utrzymaniu prawidłowego stanu błon śluzowych,
• odgrywa rolę w procesie specjalizacji komórek,
• pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego.

Główne źródło retinoidów (pochodnych witaminy A) w żywności stanowią estry retinylowe (palmitynian, propionian i octan retinylu), które znajdują się w produktach pochodzenia zwierzęcego, takich jak:

• żółtka jaj,
• mleko,
• mięso,
• ryby,
• sery [3].

Dobre źródło witaminy A to również betakaroten (prowitamina A), który zawierają warzywa i owoce, m.in.:

• marchew,
• dynia,
• szpinak,
• sałata,
• brokuły,
• zielony groszek,
• melony,
• pomarańcze [3].

Witamina D – właściwości

Witamina D3 (cholekalcyferol) jest produkowana w organizmach zwierzęcych, jednak badania wykazały, że znajduje się również w mikroalgach i niektórych roślinach. Niezwierzęcym źródłem cholekalcyferolu są także porosty (licheny). Do produkcji witaminy D3 naukowcy rozważają też inżynieryjne modyfikowanie drożdży po ekspozycji na promieniowanie UV. Jednak rozwiązanie to nadal pozostaje na etapie badań. Natomiast witamina D2 (ergokalcyferol) występuje w roślinach i grzybach [4-7]. 

Organizm człowieka może pozyskiwać witaminę D z żywności lub poprzez ekspozycję skóry na promienie UVB (o długości fal 290-315 nm). W drugim przypadku synteza witaminy D dzięki odpowiednim enzymom jest metabolizowana do aktywnej postaci 1,25-dihydroksywitaminy D [4].

Witamina D:

• pomaga w prawidłowym wchłanianiu wapnia i fosforu,
• pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu wapnia we krwi,
• bierze udział w procesie podziału komórek,
• pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i mięśni,
• pomaga w utrzymaniu zdrowych zębów i kości.

Główne źródło pokarmowe witaminy D3 stanowią:

• tłuste ryby morskie – tuńczyk, sardynki, łosoś,
• olej z wątroby wieloryba lub tuńczyka [4], [8].

W mniejszych ilościach witaminę D3 zawierają:

• jaja,
• mleko,
• produkty mleczne – np. jogurt, ser [4], [8].

Przeczytaj nasz artykuł pt. W czym jest witamina D? Poznaj naturalne źródła!

Wróć na początek przeglądu

Witamina E – właściwości

Witamina E to grupa 8 związków o podobnej strukturze, która dzieli się na tokoferole i tokotrienole. Najwyższą aktywnością biologiczną charakteryzuje się alfa-tokoferol. W przemyśle spożywczym witamina E jest stosowana jako naturalny konserwant, ponieważ spowalnia proces jełczenia tłuszczów [9-10].

Witamina E:

• pomaga w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.

Jej zdolności antyoksydacyjne, czyli przeciwdziałanie utlenianiu białek, lipidów i DNA w organizmie, przekładają się m.in. na spowalnianie procesu starzenia się skóry oraz przyspieszanie procesu gojenia się ran. Witamina E to również popularny składnik kosmetyków pielęgnacyjnych, ponieważ ma zdolność do penetracji w głąb bariery lipidowej komórek skóry, ponadto uszczelnia i wzmacnia błony komórkowe, wspierając zatrzymywanie wody w naskórku [10].

Źródła pokarmowe witaminy E to przede wszystkim oleje:

• słonecznikowy,
• rzepakowy,
• sojowy,
• oliwa z oliwek [10].

Witaminę E zawierają również:

• kiełki pszenicy,
• orzechy – migdały, orzechy laskowe, orzechy włoskie i ziemne,
• zielone warzywa (w małych ilościach),
• produkty przetworzone (np. masło) [10].

Witamina K – właściwości

Witamina K to szereg związków, do których zaliczamy witaminę K1 (filochinon, który występuje w roślinach), witaminę K2 (menachinon produkowany przez bakterie) i witaminę K3 (menadion, czyli syntetyczny analog witaminy K). Witamina K stanowi konieczny kofaktor w posttranslacyjnej modyfikacji białek, m.in. protrombiny, osteokalcyny i czynników krzepnięcia krwi [11-12].

Witamina K:

• przyczynia się do prawidłowego krzepnięcia krwi,
• pomaga w utrzymaniu zdrowych kości.

Żywność najczęściej zawiera filochinon (ponad 80% podaży witaminy K), który występuje w:

• olejach: sojowym, rzepakowym, oliwie z oliwek,
• owocach,
• zielonych warzywach,
• zbożach,
• produktach mlecznych [11].

Najlepsze źródła pokarmowe witaminy K2 stanowią:

• wątróbka,
• produkty fermentowane (szczególnie sery, kiszonki, zsiadłe mleko),
• natto (fermentowana soja) [11].

Zarówno witaminę K1, jak i witaminę K2 zawierają:

• mięso,
• ryby,
• jaja,
• produkty nabiałowe [11-12].

Wiedz, że witamina K2 jest syntezowana przez bakterie jelitowe – niestety, w niewystarczających ilościach [11].

Wróć na początek przeglądu

Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych. Powyższa treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.