Kolagen z membrany jajka ESM - hit czy kit? Wyniki badań

ESM (ang. egg shell membrane), czyli błona ze skorupki jaja kurzego, to wegetariańskie źródło kolagenu, które zawierają niektóre suplementy diety. Na rynku znajdziesz markowe surowce, które przeszły badania wskazujące na efekty suplementacji.

Czym wyróżnia się kolagen z membrany jajka na tle innych źródeł kolagenu?

Kolagen z membrany jajka to alternatywa dla kolagenu rybiego, wołowego lub wieprzowego. Mogą sięgać po niego np. osoby niejedzące mięsa, ale spożywające jajka (owowegetarianie). Taki surowiec świetnie wpisuje się również w filozofie zero waste i upcyklingu, ponieważ umożliwia wartościowe wykorzystanie dotychczas marnowanych surowców.

Chcesz kupić kolagen dla wegetarian? Przeczytaj nasz artykuł: Kolagen wegetariański i wegański – Jaki wybrać? Polecamy.

Naturalna, niezdenaturowana membrana jaja jest bogatym źródłem substancji odżywczych i bioaktywnych. Zawiera m.in.:

• kolagen – typu I (występujący również w skórze, rogówce, kościach, ścięgnach i więzadłach), kolagenu typu V (występujący w kościach) i kolagen typu X (znajdujący się w chrząstkach),
• elastynę – elastyczne białko strukturalne tkanki łącznej, które nadaje skórze, więzadłom i naczyniom krwionośnym sprężystość, pozwalając im powrócić do pierwotnego kształtu po rozciągnięciu,
• glikozaminoglikany – w tym siarczan chondroityny i kwas hialuronowy, które występują również w mazi stawowej,
• czynniki wzrostu – zaangażowane w procesy regeneracji tkanek poprzez stymulowanie procesu proliferacji (namnażania się) komórek [2-3].

Obiecujące wyniki badań nad membraną jajka

Badania nad właściwościami i zastosowaniem membrany jajka w suplementacji są prowadzone od ponad dekady. Obejmują szczególnie wpływ suplementacji ESM na stawy [2], [4-7], choć znaleźliśmy również badanie, którego wyniki wskazały na efekty suplementacji dla skóry i włosów [8]. 

Przegląd najciekawszych badań nad ESM

• Jedna z pierwszych publikacji naukowych pt. „Błona skorupki jaja: Potencjalny nowy, naturalny środek terapeutyczny w schorzeniach stawów i tkanki łącznej” pochodzi z 2009 roku i dotyczy surowca Natural Eggshell Membrane (NEM®). Prezentuje ona wyniki dwóch jednoośrodkowych, otwartych badań na ludziach. Uczestnicy badań przez 4 tygodnie suplementowali 500 mg NEM® dziennie. Po 7 i 30 dniach naukowcy oceniali zmiany w zakresie ogólnego dyskomfortu, zakresu ruchu i dyskomfortu powiązanego z ruchem. Wyniki wskazały na wzrost zakresu ruchu o 27,8% już po 7 dniach suplementacji. Po 30 dniach dyskomfort ogólny u uczestników zmalał o 72,5% [4].
• Badanie z 2016 roku również oceniało efekty dziennej suplemencji 300 mg Ovomet®. Tym razem preparat suplementowało 20 starszych osób. Po 30 dniach suplementacji naukowcy stwierdzili znaczną poprawę ogólnego stanu stawów o 35%. Wyniki wskazały również na stopniową, statystycznie istotną redukcję natężenia dyskomfortu i sztywności stawów (o prawie 60%). Pod koniec badania u większości uczestników nastąpiła poprawa w zakresie poziomu dyskomfortu i funkcjonalności stawów (odpowiednio o 20% lub więcej) [5].
• W 2018 roku naukowcy dokonali krótkoterminowej oceny skuteczności suplementacji Ovomet® (300 mg dziennie przez 30 dni). Badanie miało próbę kontrolną placebo. Zastosowano w nim kwestionariusz WOMAC. Wyniki wskazały na stopniowe, znaczące zmniejszenie dyskomfortu oraz dysfunkcji stawów już od 3. dnia suplementacji [6].

• Kolejny surowiec kolagenowy na bazie membrany jajka (Eggbrane®) naukowcy przetestowali w dużym, randomizowanym, podwójnie ślepym badaniu kontrolowanym placebo. Wzięło w nim udział 150 osób w wieku 40-75 lat. Przez 12 tygodni uczestnicy suplementowali 300 mg Eggbrane® lub placebo. Wyniki wskazały na to, że u osób suplementujących Eggbrane® złagodzono odczuwany poziom dyskomfortu stawów już po 1 tygodniu [7].
• W badaniu z 2022 roku wzięło udział 80 osób powyżej 18. roku życia, które podzielono na 3 grupy. Jedna suplementowała 500 mg ESM® dziennie, druga 300 mg ESM®, a trzecia otrzymywała placebo. Czas suplementacji trwał 8 tygodni. Po tym czasie u uczestników badania oceniano poziom dyskomfortu stawu kolanowego, zdolność funkcjonalną kolan, siłę mięśni czworogłowych ud oraz jakość snu. Co ciekawe, wszystkie grupy wykazały istotne zmniejszenie odczuwania dyskomfortu, jednak maksymalne wartości uzyskano w grupie suplementującej 500 mg ESM® dziennie [2].
• Badanie kolagenu BiovaBio™ z 2020 roku ukończyło 88 osób w wieku 35-65 lat. Przez 3 miesiące uczestnicy suplementowali 450 mg kolagenu dziennie lub placebo. Wyniki wskazały na poprawę wybranych parametrów wyglądu skóry twarzy, w tym kurzych łapek po 4 tygodniach i kolorytu skóry po 8 tygodniach. Odnotowano także większą poprawę wyglądu i gęstości włosów w grupie BiovaBio™ niż w grupie placebo [8].

Kolagen ze świeżej membrany jajka może być najlepszy

Ze względu na charakterystykę, standaryzację i metody obróbki składników zawartość bioaktywnych składników membrany jajka może znacznie się różnić. Naukowcy wskazują, że świeżość ESM w momencie ekstrakcji i przetwarzania ma kluczowe znaczenie dla właściwości tego surowca. 

Jedno z najnowszych badań dotyczy surowca MKARE® ze świeżej membrany jajka. Efekty suplementacji naukowcy ocenili w randomizowanym, podwójnie ślepym, kontrolowanym placebo badaniu. Przez 60 dni uczestnicy w wieku 40-66 lat z problemami kostno-stawowymi (dyskomfortem, sztywnością, ograniczeniami funkcjonalnymi) spożywali dziennie 300 mg MKARE®, ESM-RT (surowca z membrany jajka przechowywanej temperaturze pokojowej przez 13 dni) lub placebo.

Uczestnicy badania odpowiadali na pytania z kwestionariusza WOMAC. Po 60 dniach wyniki wskazały na wyraźny spadek poziomu dyskomfortu u osób suplementujących MKARE® i ESM-RT, choć w przypadku markowego surowca ze świeżej membrany jajka średnia poprawa była wyższa (51,15% względem 32,61%) [9].

Potwierdzone naukowo właściwości kolagenu z membrany jajka – podsumowanie

Na podstawie wyżej wymienionych badań i ich rezultatów, wiemy, że suplementacja kolagenu z membrany jajka może przynosić efekty przede wszystkim dla:

• stawów – redukować dyskomfort i poprawiać mobilność,
• skóry – ograniczać występowanie wizualnych oznak starzenia, w tym zmarszczek, a także poprawiać koloryt skóry,
• włosy – poprawiać ich wygląd i zwiększać ich grubość [2], [4-8].

Dzięki badaniom wiemy również, że dziennie porcje kolagenu z membrany jajka są wystarczająco małe (300-500 mg), by mogły zmieścić się w kapsułkach. Kolagen w tabletkach to ciekawa alternatywa, jeżeli nie przepadasz za kolagenem do picia.

Nadal mało wiemy o stosowanych metodach obróbki ESM. Większość producentów pisze o sproszkowanych, naturalnych surowcach (m.in. Ovomet®). Niektórzy wspominają, że są to hydrolizaty (np. BiovaBio™). Żadna marka nie podaje jednak informacji o masie cząsteczkowej i poziomie wchłaniania takich surowców.

Membrana jajka vs inne źródła kolagenu

Aktualnie najwięcej badań naukowych dotyczy hydrolizatu kolagenu i niedenaturowanego kolagenu typu II, o czym możesz przeczytać w naszych artykułach: Kolagen hydrolizowany - co to? Jaki jest najlepszy? i UC-II - Kolagen natywny typu II - Jaki najlepszy?. 

Najpopularniejsze źródła kolagenu, których właściwości naukowcy oceniali w badaniach naukowych, to zdecydowanie:

• kolagen rybi (ze skóry, łusek oraz wnętrzności ryb) – w szczególności markowe surowce VERISOL® F, PEPTAN® F, Naticol®,
• kolagen wołowy (ze ścięgien i kości bydła) – zwłaszcza markowe peptydy VERISOL® B, PEPTAN® B, TENDOFORTE®, FORTIBONE®,
• kolagen wieprzowy (ze skóry wieprzowej) – najpopularniejsze markowe surowce to VERISOL® P, PEPTAN® P,
• i kolagen drobiowy (zwłaszcza z chrząstki sterum (mostka) kurczaka) – najpopularniejszy jest kolagen natywny typu II UC-II®.

W porównaniu z innymi źródłami kolagenu membrana jajka wyróżnia się przede wszystkim:

• zawartością dodatkowych białek i glikozaminoglikanów, choć naukowcy nie badali ich bezpośrednich właściwości w suplementacji,
• brakiem informacji o masie cząsteczkowej i biodostępności kolagenu,
• znacznie młodszymi badaniami, które są prowadzone dopiero od nieco ponad dekady.

Kolagen z membrany jajka – surowce dostępne na rynku

Kolagen z membrany jajka może prezentować różną jakość. Dlatego, jak w przypadku każdego surowca kolagenowego, zalecamy wybór markowych składników, na których efekty suplementacji wskazały wyniki badań naukowych.

• Ovomet® – to jeden z najlepiej przebadanych surowców na rynku, występuje np. w suplemencie diety HSN (ok. 196 zł za 120 kapsułek), skład dodatkowo wzbogaca witamina C (80 mg w 1 porcji),
• Eggbrane® – zawiera go produkt Organic Pharma Kolagen Beauty Anti-Age (ok. 89 zł za 60 kapsułek), który ma w składzie również kwas hialuronowy i witaminy: C, D i E,
• NEM® – bazują na nim m.in. suplementy diety Scitec Nutrition NEM FORTE (ok. 68 zł za 36 kapsułek), Now Foods Egshell Membrane (ok. 127 zł za 60 kapsułek), Forever Move™ (ok. 350 zł za 90 kapsułek),
• MKARE® – surowiec na bazie świeżej membrany jajka, jest w składzie suplementów diety o tej samej nazwie, które aktualnie nie są w sprzedaży,
• BiovaBIO® – stosowany w suplemencie Hush & Hush Collagen+ (ok. 410 zł za 30 porcji), który zawiera również organiczną siarkę OptiMSM™.

Jak długo stosować kolagen z membrany jajka?

Kolagen z membrany jajka stosuj zawsze zgodnie z zaleceniami producenta wybranego suplementu diety i nie przekraczaj zalecanej porcji dziennej. W przypadku większości suplementów diety zalecenia spożycia dotyczą dziennej porcji i zależą od konkretnego surowca. Mało który producent informuje o zalecanym czasie suplementacji.

Przytaczane przez nas wyżej wyniki badań wskazują jednak na stosunkowo szybsze efekty ESM – w ciągu nawet 3 dni do 90 dni suplementacji [2], [4-8].

Kolagen z membrany jajka – hit czy kit? Podsumowanie

Kolagen z membrany jajka (ESM) to ciekawy składnik suplementów kolagenowych, który zyskuje coraz większą popularność. Badania naukowe wskazują, że regularne spożywanie ESM w stosunkowo niskich porcjach (300-500 mg) może przynosić zauważalne lub odczuwalne efekty. Na dany moment jednak ESM to wciąż niszowy surowiec na polskim rynku. Do wyboru pozostaje stosunkowo mało produktów z kolagenem z membrany jajka i z reguły mają one wysokie ceny.

Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych. Powyższa treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.