Kreatyna to związek azotowy, który naturalnie występuje w Twoim organizmie. Produkują ją głównie wątroba, nerki i trzustka. Przeciętna zawartość kreatyny w organizmie osoby, która spożywa mięso i ryby, wynosi ok. 120 mmol na 1 kg suchej masy mięśniowej.
Kreatyna w Twoim organizmie
Kreatyna to tzw. substancja endogenna, czyli naturalnie występująca w Twoim organizmie. Odgrywa ważną rolę w metabolizmie tkankowym, ponieważ umożliwia szybką, ponowną produkcję głównego nośnika energii (ATP) w każdej komórce [1].
Ok. 95% kreatyny znajduje się w mięśniach, pozostała część występuje m.in. w mózgu, w tkankach serca, a u mężczyzn także w jądrach [2].
1-2% mięśniowych zasobów kreatyny ulega degradacji (rozpadowi) do nieaktywnej kreatyniny, która jest wydalana z moczem. Im większa ilość tkanki mięśniowej, a także im większa aktywność fizyczna, tym wyższy poziom degradacji kreatyny [3].
Kreatyna jako suplement diety
Monohydrat kreatyny (inaczej monowodzian kreatyny) to najpopularniejsza, najlepiej przebadana, a zatem również najbezpieczniejsza forma kreatyny [4-10], która stanowi popularny składnik suplementów diety. W monohydracie znajduje się ok. 87,9% kreatyny (reszta to woda) [11].
Kreatynę suplementują aktywni fizycznie, ale coraz częściej także osoby spoza kręgu zainteresowań sportowych. To zasługa szerokich właściwości kreatyny, która pomaga uzupełniać energię w komórkach organizmu. Przeczytaj nasz artykuł: Kreatyna przed czy po treningu? Jak stosować?
Kreatyna wyróżnia się bardzo dużą i spójną bazą badań naukowych, jakie potwierdzają efekty jej stosowania. Opisaliśmy je w innym artykule: Kreatyna - co daje? Na co stosować?.
SPRAWDŹ NASZ RANKING KREATYN
RANKING
KREATYN
Kreatyna w żywności
Średnie dobowe zapotrzebowanie organizmu na kreatynę wynosi 2-4 g. Choć przeciętna dieta dostarcza ok. 0-1,5 g kreatyny na dzień [12], organizm produkuje ok. 1 g własnej kreatyny ustrojowej [13-14].
Naturalne źródło kreatyny to pokarmy pochodzenia zwierzęcego, ponieważ kreatynę akumulują mięśnie. Przeciętna porcja mięsa, która waży 170 g, zawiera ok. 700 mg kreatyny. Zawartość tego składnika może być jednak zróżnicowana. W 1 kg:
- wołowiny – znajduje się ok. 4,5 g kreatyny,
- wieprzowiny – znajduje się ok. 5 g kreatyny,
- dorsza – znajduje się ok. 3 g kreatyny,
- śledzia – znajduje się ok 6,5-10 g kreatyny,
- łososia – znajduje się ok. 4,5 g kreatyny,
- tuńczyka – znajduje się ok. 4 g kreatyny,
- flądry – znajduje się ok. 2 g kreatyny,
- mleka – znajduje się ok. 0,1 kreatyny [15].
Śladowe ilości kreatyny występują również w krewetkach, a nawet w owocach i warzywach.
Pamiętaj jednak, że Twój organizm sam produkuje kreatynę z aminokwasów, jakie spożywasz [16]. Dlatego jeśli zależy Ci na tym, by wspierać naturalną produkcję kreatyny, jedz odpowiednio dużo białka – zdrowa osoba dorosła potrzebuje od 0,8 do nawet 2,4 g białka na 1 kg masy ciała [17].
Do produkcji kreatyny organizm potrzebuje aminokwasów, takich jak glicyna, arginina i metionina. Znajdują się nie tylko w mięsie, ale również w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego, np. w nasionach słonecznika, pestkach dyni, kaszy gryczanej czy w płatkach owsianych [18].
Chcesz urozmaicić swój jadłospis w roślinne źródła białka? Przeczytaj nasz artykuł pt. Źródła białka wegańskiego.
Suplement diety jest środkiem spożywczym, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety. Suplement diety nie ma właściwości leczniczych. Powyższa treść ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.
Przeczytaj podobne artykuły:
Źródła [Rozwiń]:
- Wallimann, T., Tokarska-Schlattner, M., & Schlattner, U. (2011). The creatine kinase system and pleiotropic effects of creatine. Amino Acids, 40(5), 1271-1296.
- Kreider, R. B., Kalman, D. S., Antonio, J., Ziegenfuss, T. N., Wildman, R., Collins, R., Candow, D. G., Kleiner, S. M., Almada, A. L., & Lopez, H. L. (2017). International Society of Sports Nutrition position stand: safety and efficacy of creatine supplementation in exercise, sport, and medicine. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 14(1), 18.
- Brosnan, J. T., & Brosnan, M. E. (2007). Creatine: endogenous metabolite, dietary, and therapeutic supplement. Annual Review of Nutrition, 27, 241-261.
- EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). (2016). *Creatine in combination with resistance training and improvement in muscle strength: evaluation of a health claim pursuant to Article 13(5) of Regulation (EC) No 1924/2006: Scientific Opinion*. EFSA Journal, 14(2), Article 4400. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2016.4400
- VKM. (2016). Risk assessment of "other substances" – creatine. Opinion of the Panel on Nutrition, Dietetic Products, Novel Food and Allergy of the Norwegian Scientific Committee for Food Safety.
- Kreider, R. B., Jäger, R., & Purpura, M. (2022). Bioavailability, Efficacy, Safety, and Regulatory Status of Creatine and Related Compounds: A Critical Review. Nutrients, 14(5), 1035. https://doi.org/10.3390/nu14051035
- Escalante, G., Gonzalez, A. M., St Mart, D., Torres, M., Echols, J., Islas, M., & Schoenfeld, B. J. (2022). Analysis of the efficacy, safety, and cost of alternative forms of creatine available for purchase on Amazon.com: are label claims supported by science?. Heliyon, 8(12), e12113. https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2022.e12113
- Gutiérrez-Hellín, J., Del Coso, J., Franco-Andrés, A., Gamonales, J. M., Espada, M. C., González-García, J., López-Moreno, M., & Varillas-Delgado, D. (2025). Creatine Supplementation Beyond Athletics: Benefits of Different Types of Creatine for Women, Vegans, and Clinical Populations—A Narrative Review. Nutrients, 17(1), 95. https://doi.org/10.3390/nu17010095
- Eghbali, E., Arazi, H., & Suzuki, K. (2024). Supplementing With Which Form of Creatine (Hydrochloride or Monohydrate) Alongside Resistance Training Can Have More Impacts on Anabolic/Catabolic Hormones, Strength and Body Composition?. Physiological research, 73(5), 739–753. https://doi.org/10.33549/physiolres.935323
- Fazio, C., Elder, C. L., & Harris, M. M. (2022). Efficacy of Alternative Forms of Creatine Supplementation on Improving Performance and Body Composition in Healthy Subjects: A Systematic Review. Journal of strength and conditioning research, 36(9), 2663–2670. https://doi.org/10.1519/JSC.0000000000003873
- Jäger, R., Purpura, M., Shao, A., Inoue, T., & Kreider, R. B. (2011). Analysis of the efficacy, safety, and regulatory status of novel forms of creatine. Amino Acids, 40(5), 1369-1383.
- Kreider, R. B., Jäger, R., & Purpura, M. (2022). Bioavailability, Efficacy, Safety, and Regulatory Status of Creatine and Related Compounds: A Critical Review. Nutrients, 14(5), 1035. https://doi.org/10.3390/nu14051035.
- Kreider, R. B., & Stout, J. R. (2021). Creatine in Health and Disease. Nutrients, 13(2), 447. https://doi.org/10.3390/nu13020447.
- Brosnan, M. E., & Brosnan, J. T. (2016). The role of dietary creatine. Amino acids, 48(8), 1785–1791. https://doi.org/10.1007/s00726-016-2188-1.
- Tarnopolsky M. A. (2010). Caffeine and creatine use in sport. Annals of nutrition & metabolism, 57 Suppl 2, 1–8. https://doi.org/10.1159/000322696.
- Brosnan, J. T., da Silva, R. P., & Brosnan, M. E. (2011). The metabolic burden of creatine synthesis. Amino Acids, 40(5), 1325-1331.
- Wu G. (2016). Dietary protein intake and human health. Food & function, 7(3), 1251–1265. https://doi.org/10.1039/c5fo01530h.
- Kaviani, M., Shaw, K., & Chilibeck, P. D. (2020). Benefits of Creatine Supplementation for Vegetarians Compared to Omnivorous Athletes: A Systematic Review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(9), 3041. https://doi.org/10.3390/ijerph17093041.