Witamina C pomaga chronić komórki organizmu przed stresem oksydacyjnym. Wspiera również prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego i układu nerwowego. Pomaga produkować kolagen w organizmie i wchłaniać żelazo hemowe. W tym artykule omawiamy te i jeszcze więcej właściwości witaminy C.
Spis treści (kliknij, by przejść do sekcji)
Na co pomaga witamina C?
Witamina C bierze udział w licznych, ważnych reakcjach, które zachodzą w Twoim organizmie. Zgodnie z oficjalnymi oświadczeniami zdrowotymi Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) witamina C przede wszystkim pomaga:
- chronić komórki przed stresem oksydacyjnym – jest uznawana za kluczowy antyoksydant (przeciwutleniacz), który neutralizuje wolne rodniki, a więc chroni białka, kwasy nukleinowe oraz lipidy przed uszkodzeniami oksydacyjnymi i przeciwdziała patofizjologicznym procesom zapalnym,
- utrzymywać prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego – również w trakcie intensywnych ćwiczeń fizycznych i po nich,
- prawidłowo funkcjonować układowi nerwowemu – jako że oddziałuje na to, jak dojrzewają i funkcjonują neuroprzekaźniki, a więc pomaga też w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych
- produkować kolagen w organizmie – witamina C działa jako kofaktor (pomocnik) enzymów niezbędnych do produkcji kolagenu (hydroksylazy prolinowej i lizynowej),
- właściwie funkcjonować skórze, naczyniom krwionośnym, chrząstkom, kościom, zębom oraz dziąsłom – ponieważ wspiera prawidłową produkcję kolagenu,
- zmniejszać uczucie zmęczenia i znużenia – m.in. dlatego, że przyczynia się do utrzymania prawidłowego metabolizmu energetycznego,
- wchłaniać żelazo niehemowe – co jest ważne dla utrzymywania prawidłowego poziomu żelaza w organizmie,
regenerować zredukowaną formę witaminy E – przywraca witaminie E jej moc do walki z wolnymi rodnikami [1].
Ponadto w literaturze naukowej znajdziesz również informacje, że witamina C pomaga:
- regulować ciśnienie krwi i zmniejszać ryzyko miażdżycy – bo wpływa na śródnabłonek naczyń krwionośnych [2],
- regulować poziom kortyzolu (hormonu stresu) w organizmie – takich wniosków dostarczyło badanie z udziałem studentów, którzy spożywali liofilizowane owoce róży o wysokiej zawartości witaminy C [3].
SPRAWDŹ NASZ PRZEGLĄD SUPLEMENTÓW Z WITAMINĄ C
PRZEGLĄD 
SUPLEMENTÓW Z WITAMINĄ C
Co robi witamina C? FAQ
Poniżej znajdziesz odpowiedzi na częste pytania użytkowników Google, które dotyczą witaminy C.
- Czy witamina C rozrzedza krew? Nie, witamina C nie rozrzedza krwi w taki sposób, jak robią to leki przeciwzakrzepowe. Witamina C wpływa jednak na układ krwionośny, ponieważ bierze udział w prawidłowej produkcji kolagenu. Może zatem przyczyniać się do wzmocnienia naczyń krwionośnych. Jeśli stosujesz leki rozrzedzające krew, skonsultuj z lekarzem, czy możesz suplementować witaminę C (szczególnie w wysokich porcjach dziennych).
- Czy witamina C przyspiesza okres? Nie ma dowodów naukowych na to, by suplementacja witaminy C wpływała na miesiączkowanie. W sieci możesz natrafić na mit, że spożywanie wysokich porcji witaminy C przyspiesza okres, ale odradzamy Ci takie postępowanie. W ten sposób możesz nabawić się jedynie niechcianych skutków ubocznych, przede wszystkim bólu brzucha, biegunki, nudności.
- Co lepsze: witamina C czy Rutinoscorbin? Suplementy diety z witaminą C i Rutinoscorbin różnią się składem oraz konkretnym przeznaczeniem. Rutinoscorbin to lek złożony, który poza witaminą C (100 mg) zawiera również rutozyd (25 mg). Możesz rozważyć jego stosowanie na odporność. Suplementy z witaminą C mogą mieć inne zastosowanie, np. z myślą o urodzie.
- Czy witamina C szkodzi wątrobie? Nie, witamina C w dozwolonej porcji dziennej (do 1000 mg) nie szkodzi zdrowej wątrobie. Miej jednak na uwadze, że może wpływać na to, jak wchłania się żelazo, a jego nadmiar może szkodzić wątrobie. Ponadto, jeśli suplementujesz wysokie porcje witaminy C, mogą one fałszować wyniki badań (tzw. prób wątrobowych - ALAT i AspAT, a także poziomu bilirubiny).
- Czy witamina C zakwasza organizm? Witamina C nie może zmienić pH Twojej krwi ani tkanek, a więc nie zakwasza organizmu. Może jednak zakwaszać mocz, ponieważ obniża jego pH. W ten sposób hamuje namnażanie się bakterii w pęcherzu moczowym, ale u osób ze skłonnością do kamicy nerkowej może sprzyjać krystalizacji kamieni nerkowych.
- Czy witamina C jest moczopędna? Tak, witamina C może działać moczopędnie, szczególnie jeśli spożywasz ją w dużych ilościach. Wynika to z faktu, że witamina C jest rozpuszczalna w wodzie, a organizm wydala jej nadmiar razem z wodą. U niektórych osób (zwłaszcza u kobiet) wysokie porcje witaminy C mogą podrażniać pęcherz, co zwiększa parcie na mocz.
Chcesz suplementować witaminę C? Sprawdź nasz artykuł pt. Witamina C - ile dziennie stosować?
Co daje witamina C na urodę?
Witamina C korzystnie wpływa nie tylko na Twoje zdrowie, ale również na urodę, w szczególności na wygląd skóry. Z tego powodu wiele osób suplementuje witaminę C lub stosuje ją zewnętrznie (w kosmetykach do pielęgnacji).
- Wspomaga biosyntezę kolagenu w organizmie – witamina C jest kofaktorem (pomocnikiem) w procesie hydroksylacji proliny i lizyny. To enzymy ważne dla stabilnych, funkcjonalnych włókien kolagenowych.
- Chroni skórę przed stresem oksydacyjnym, który powoduje promieniowanie UVA – witamina C spowalnia proces fotostarzenia się skóry, a więc powstawanie zmarszczek i proces utraty gęstości oraz jędrności cery.
- Wspiera regenerację skóry – witamina C sprzyja różnicowaniu keranocytów i działa przeciwzapalnie [4].
Możesz rozważyć kosmetyki z witaminą C, jeśli:
- Twoja skóra jest szara i zmęczona (tzw. cera palacza),
- masz przebarwienia skórne (posłoneczne, potrądzikowe),
- zauważasz pierwsze oznaki starzenia się skóry (zmarszczki, stopniowa utrata jędrności),
- chcesz minimalizować wpływ promieniowania UV na skórę,
- masz cerę naczynkową.
Zobacz, dlaczego warto stosować kolagen z witaminą C.
Jeżeli stosujesz witaminę C w pielęgnacji skóry, koniecznie pamiętaj o tym, by:
- nakładać krem z filtrem SPF na dzień – witamina C (szczególnie w czystej formie kwasu L-askorbinowego) może uwrażliwiać skórę na promieniowanie UV,
- sprawdzać kolor produktu – witamina C łatwo się utlenia, a jeśli formuła kosmetyku stała się ciemnopomarańczowa lub brunatna, oznacza to, że składnik stracił swoje pierwotne właściwości,
- uważać na inne składniki w pielęgnacji skóry – raczej odradzamy Ci łączenie witaminy C z kwasami AHA/BHA, retinolem i niacynamidem.
Kosmetyki z witaminą C
Witamina C to popularny składnik kosmetyków do pielęgnacji skóry, szczególnie tych przeciw przebarwieniom. Może występować w różnych formach (pochodnych), które różnią się stabilnością i wchłanianiem. Hydrofilowy kwas askorbinowy nie przynosi tak dobrych rezultatów jak:
- palmitynian askorbylu,
- glukozyd askorbylu,
- kwas 3-O-ethyl askorbinowego.
Zwróć uwagę że skuteczność kosmetyków zawierających witaminę C zależy od stopnia, w jakim zastosowana forma ulega hydrolizie do biologicznie aktywnego kwasu L-askorbinowego. Dobrze sprawdza się np. liposomalna forma witaminy C (zamknięta w lipidowych pęcherzykach), która przenika do głębszych struktur skóry.
Badanie in vivo wykazało, że kwas L-askorbinowy o 5-procentowym stężeniu po 3 miesiącach obniża indeks melaniny (pigmentu w skórze). Wniosek? Jeśli systematycznie aplikujesz produkty z podobnym stężeniem witaminy C, możesz zmniejszyć widoczność przebarwień posłonecznych [5].
Początkującym osobom polecamy kosmetyki z witaminą C o stężeniu 5-10%. Wyższe stężenia lepiej skonsultuj z doświadczonym kosmetologiem.
SPRAWDŹ SKUTECZNE KOSMETYKI PRZECIW PLAMOM PIGMENTACYJNYM
NAJLEPSZE KREMY NA PRZEBARWIENIA
Witamina C – na co pomaga? Podsumowanie
Witamina C pomaga chronić organizm przed stresem oksydacyjnym oraz wspiera prawidłowe funkcjonowanie kluczowych układów: odpornościowego i nerwowego. Jest niezbędna do prawidłowej produkcji kolagenu, co przekłada się kondycję skóry, chrząstek, naczyń krwionośnych, kości oraz dziąseł. Witamina C pomaga również organizmowi wchłaniać więcej żelaza niehemowego (z roślin) i może redukować uczucie zmęczenia.
W kosmetykach witamina C ma nieco inne właściwości niż w Twojej diecie – rozjaśnia przebarwienia, spowalnia procesy fotostarzenia i przywraca skórze blask. To cenny składnik w pielęgnacji przeciwstarzeniowej.
Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje porady medycznej. Zanim wprowadzisz jakiekolwiek zmiany pod kątem swojego zdrowia, skonsultuj się z lekarzem.
Przeczytaj podobne artykuły:
- Witamina C - ile dziennie stosować?
- Witamina C z lizyną – właściwości i zastosowanie.
- Kolagen a witamina C - dlaczego łączyć i w jakich ilościach?